Staat Waddengebied zorgelijk: Voorzitter Omgevingsberaad Arno Brok uit zorgen over Waddengebied in zijn Nieuwjaarstoespraak

Voorzitter Arno Brok tijdens de Nieuwjaarstoespraak 16 januari 2026. Foto: © Hoge Noorden, Jaco van Essen
Er moet meer internationaal samengewerkt worden om het Waddengebied beter te beschermen. Er is structureel en integraal beleid nodig en afgestemd wetenschappelijk onderzoek. Die oproep deed voorzitter van het Omgevingsberaad, commissaris van de Koning Arno Brok vrijdag 16 januari in zijn jaarlijkse nieuwjaarstoespraak van de provincie Fryslân in het provinciehuis in Leeuwarden. Volgens Brok is de staat van de Wadden zorgwekkend en is dringend actie nodig. Hij verwoordde het als volgt:
“Een van de meest imposante gebieden van Europa, is het Waddengebied… een kwetsbaar gebied. De Waddenacademie publiceerde in juni het alarmerende onderzoeksrapport “Staat van de Waddenzee 2025”. Op 92 van 238 onderzoekpunten scoort het gebied een onvoldoende. Meer dan 30 procent dus. Dat zegt iets!
Het gaat om zaken als klimaat, soortenrijkdom, maar ook om het niet nakomen van nationale en internationale beschermingsafspraken. De rechtbank Noord-Nederland heeft kortgeleden bevestigd dat het Rijk tekort schiet in bescherming van dit Werelderfgoed als het gaat om gas- en zoutwinning. Hoewel de gasboringen in Ternaard zijn geschrapt, moeten we alert blijven.
Daarom pleit ik voor stevige interdepartementale afstemming van het Rijk. De aanpak is nu te verzuild. Het vraagt ook meer samenwerking met Duitsland en Denemarken en meer aandacht uit Europa: breng samenhang in het beleid wat kabels en leidingen door het Waddengebied betreft!
De Wadden zijn van ons allemaal. Ook van de generaties na ons. Laat dat ons kompas zijn. Het Waddengebied verdient dat. De toekomst vraagt dat!”
Ook is het onvoorstelbaar dat we in de 21e eeuw nog steeds niet beschikken over een geïntegreerd en structurele aanpak van internationaal wetenschappelijk onderzoek in dit gebied; of het nu gaat om klimaatverandering, waterveiligheid, defensie of het aan land brengen van windenergie op zee. Afzonderlijke nationale onderzoeken leiden tot gefragmenteerde inzichten. Pas als wij die optellen, ontstaat een volledig beeld.
In mei is de vierjaarlijkse trilaterale conferentie over het Waddengebied in Esbjerg, Denemarken. Drie ministers van de deelnemende landen zullen een Regeringsverklaring ondertekenen. Wij zijn daar als provincie bij. Nederland wordt vier jaar lang voorzitter en dat biedt kansen. De Wadden zijn van ons allemaal. Ook van de generaties na ons. Laat dat ons kompas zijn. Het Waddengebied verdient dat. De toekomst vraagt dat!”
De gehele toespraak is hier terug te lezen op: Nieuwjaarstoepspraak dhr. Arno Brok over de Staat van de Waddenzee
- Jaarverslag 2025 OmgevingsberaadNa afloop van het jaar legt het Omgevingsberaad Waddengebied in het jaarverslag verantwoording af over activiteiten en financiën. Het Jaarverslag wordt vastgesteld door het Bestuurlijk Overleg Waddengebied (BOW).
- Advies van het Omgevingsberaad t.a.v. de Kamerbrief over locatieonderzoek kerncentralesHet Omgevingsberaad heeft een advies gestuurd over de Kamerbrief van 19 juni 2026 over de mogelijke komst van kerncentrales in de Eemshaven. In het advies maakt het Omgevingsberaad bezwaar tegen de gevolgde werkwijze en benoemt het de zorgen over de mogelijke gevolgen van kerncentrales in Eemshaven voor het gehele Waddengebied. Het volledige advies is beschikbaar om verder te lezen. De Kamerbrief wordt donderdag 3 juli tijdens het commissiedebat in de Tweede Kamer besproken.
- Nieuw advies van het Omgevingsberaad voor het BOW van 15 juni 2026Op 8 juni bracht het Omgevingsberaad Waddengebied advies uit aan het Bestuurlijk Overleg Waddengebied dat twee keer per jaar plaatsvindt. Dit BOW vond 15 juni jl. plaats tijdens de jaarlijkse Toogdag. Het advies was gericht op de agenda van het Bestuurlijk Overleg Waddengebied tijdens de jaarlijkse Toogdag. Minister Karremans (voorzitter) en minister Van Essen (via videoverbinding) namen deel aan het BOW, samen met bestuurders van provincies, gemeenten en waterschappen.



