Donderdag 22 januari vond tijdens een ontbijt in Nieuwspoort een ontmoeting plaats tussen Tweede Kamerleden en de voorzitter en leden van het Omgevingsberaad. Dit leidde tot een waardevol en inhoudelijk gesprek. Waddenwoordvoerders Harry Bevers (VVD), Luciënne Boelsma-Hoekstra (CDA) en Marieke Vellinga-Beemsterboer (D66) uitten hun nieuwsgierigheid naar de manier waarop vertegenwoordigers van natuur, economische sectoren en wetenschap samenwerken aan de balans tussen economie en ecologie, leefbaarheid en voorzieningen, veiligheid en de trilaterale samenwerking. Maarten Goudzwaard (JA21) sloot aan bij het begin van het gesprek, maar kon vanwege andere verplichtingen niet de hele bijeenkomst bijwonen.

In een ‘carrousel’ vertelden Martin Cnossen (recreatie en toerisme), Heleen van Wijk (Waddenzeehavens), Jorien Bakker (natuur), Jaap Vegter (visserij), Karsten Schipperheijn (natuur) en Katja Philippart (wetenschap) wat hen bezighoudt in het Waddengebied. Zij deelden wat zij belangrijk vinden voor de toekomst en waarover zij zich zorgen maken. Daarbij werd steeds de verbinding gezocht met elkaar: waar raken waarden, opgaven en oplossingen elkaar? En hoe stel je in het gesprek het (trilaterale) Waddengebied voorop: voor mens, plant en dier, ook voor toekomstige generaties? Tineke de Vries (landbouw) was verhinderd: haar inbreng werd verzorgd door Karsten Schipperheijn en Katja Philippart.

Tijdens het gesprek kwamen uiteenlopende thema’s voorbij. Zo ging het over gastheerschap en een aantrekkelijk leefgebied voor bewoners, regeneratief toerisme, de schoonheid en rijkdom van het natuurgebied en de (slechte) staat van de Waddenzee. Ook werden de natuurherstelverordening, drukfactoren, het Beleidskader Natuur Waddenzee, bereikbaarheid, defensie en de internationale verantwoordelijkheid voor dit intergetijdengebied besproken. Daarnaast stonden de effecten van klimaatverandering op natuur, visserij en landbouw centraal, net zoals waterveiligheid en zoetwaterbeschikbaarheid. Het belang van betrouwbare data en monitoring kwam eveneens aan bod, evenals zilt ondernemerschap, natuurinclusieve oogst, de energietransitie en de hoogwaardige landbouwgrond (de kraamkamer van de pootgoedteelt) die het gebied rijk is. Tot slot werd gesproken over de toenemende ruimtebehoefte en over het belang van wetenschap en modellering om besluiten te kunnen nemen over complexe vraagstukken.

Het is een waardevolle manier om bij te dragen aan doordachte en gedragen oplossingen voor de duurzame bescherming en ontwikkeling van de Waddenzee, en aan een veilig, vitaal en veerkrachtig Waddengebied voor bewoners, bezoekers en ondernemers.

De ‘kaart van de toekomst’ is niet te maken zonder integrale en soms lastige keuzes: een keuze voor het één betekent vaak een keuze tegen het ander. Deze interdepartementale afstemming wordt momenteel gemist, zoals het Omgevingsberaad ook in het advies over het Nationaal Programma voor Defensie heeft benoemd. Voorzitter Arno Brok sloot de carrousel af met de conclusie dat de druk op het gebied simpelweg te groot is. Dat vraagt in de volgende kabinetsperiode ook om investeringsbereidheid: investeren in transities en gebiedsontwikkelingen. Het Rijk is de komende jaren aan zet om op tal van dossiers integrale afwegingen te maken en belangrijke keuzes te maken. Dat kan bovendien niet alleen nationaal: dit moet ook gebeuren in trilateraal verband. De Trilaterale Regeringsconferentie van 27 tot en met 29 mei in Esbjerg dit jaar vormt het startschot voor een vierjarig voorzitterschap van Nederland.

De aanwezige Kamerleden gaven aan onder de indruk te zijn van de inbreng, de samenwerking en het respect voor elkaars kennis en achtergrond. De ‘carrousel’ bood hun een volledig beeld van de vraagstukken in het Waddengebied, vanuit verschillende perspectieven, belangen en in samenhang. Zij gaven aan de roep om samenhang, integraliteit en duidelijkheid mee te nemen in hun werk als Kamerleden. Met een uitnodiging aan de Kamerleden om het Omgevingsberaad ook in de toekomst te blijven benutten voor kennis en informatie, sloot de voorzitter deze ontbijtsessie af. Wij kijken met tevredenheid terug op het gesprek en op de belangstelling van de Kamerleden voor het Waddengebied.