Op 26 maart 2026 was er een extra Bestuurlijk Overleg Waddengebied in Den Haag, voor het eerst met de nieuwe bewindspersonen: minister Vincent Karremans (Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat), minister Jaimi van Essen (Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur), staatssecretaris Jo-Annes de Bat (Ministerie van Klimaat en Groene Groei) en staatssecretaris Derk Boswijk (Ministerie van Defensie). Naast de kennismaking stonden twee punten centraal: het Beleidskader Natuur Waddenzee en de opvolging van het Advies De Graeff en de evaluatie van Decisio. Het Omgevingsberaad Waddengebied gaf op beide punten advies, toegelicht door Arno Brok, voorzitter van het Omgevingsberaad Waddengebied. 

Extra Bestuurlijk Overleg Waddengebied  

Het extra Bestuurlijk Overleg Waddengebied van 26 maart 2026 was speciaal belegd om twee trajecten bestuurlijk richting te geven. Het ging om:  

1. Beleidskader Natuur Waddenzee (richtinggevende uitgangspunten, met uitwerking richting het BOW van 15 juni 2026).  

2. Opvolging Advies ‘Werk aan de Wadden’ van  De Graeff en de evaluatie van de Agenda voor het Waddengebied 2050 en het Uitvoeringsprogramma van Decisio (richtinggevende uitspraken voor uitwerking en besluitvorming in het BOW op 15 juni 2026).  

Bij aanvang van het overleg hebben de recent aangetreden bewindspersonen en de regionale bestuurders van provincies, waterschappen en gemeenten inhoudelijk met elkaar gesproken over de opgaven van het gebied en de kracht van de samenwerking. Arno Brok heeft namens het Omgevingsberaad kort de historie van de Waddengovernance geschetst. Hij heeft benadrukt dat het fijn en noodzakelijk is dat vanuit deze vier departementen de bewindspersonen hun betrokkenheid en bestuurlijke aandacht tonen en inzetten.   

Het advies van het Omgevingsberaad  

Het Omgevingsberaad heeft over beide agendapunten advies uitgebracht.  

Hoofdlijnen advies Beleidskader Natuur Waddenzee 
Het Omgevingsberaad heeft het BOW geadviseerd om in te stemmen met de door LVVN geformuleerde uitgangspunten, vergezeld van een aantal voorwaarden en serieuze aandachtspunten voor het vervolg in de voorbereiding naar het BOW van 15 juni en de fasen daarna. Deze kunt u teruglezen in het advies onderaan deze pagina.  
 
Zowel de noodzaak en urgentie van voortgang van het Beleidskader als de door het Omgevingsberaad aangedragen zorgen en voorwaarden werden tijdens het overleg breed herkend en erkend door de aanwezige bestuurders. Voorzitter Karremans trok aan het einde van de bespreking de conclusie dat het BOW instemde met de uitgangspunten voor het Beleidskader Natuur Waddenzee, maar met inachtneming van de gemaakte en aangedragen kanttekeningen, waaronder die van het Omgevingsberaad. De uitwerking en het vervolg komt terug op 15 juni 2026.  

Hoofdlijn advies De Graeff en Evaluatie Decisio 
Het Omgevingsberaad Waddengebied onderstreept de urgentie en roept op tot gezamenlijke actie van de overheden. Nu is er momentum. Het Omgevingsberaad heeft daarom geadviseerd om alle aanbevelingen integraal op te pakken, besluiten te koppelen aan uitvoering en governance en uitvoeringskracht concreet te organiseren richting 15 juni. Ook adviseert het Omgevingsberaad om de uitwerking richting een nieuw Uitvoeringsprogramma tijdig te starten en daarbij het Omgevingsberaad Waddengebied en de achterban actief te betrekken. Tot slot heeft het Omgevingsberaad een pleidooi gehouden om de stem, plek en organisatie van het Jongerenberaad structureel te verankeren binnen de uitwerking van de uitvoeringskracht en hen een serieuze en herkenbare plaats te geven in het BOW.  

 
Het BOW heeft ingestemd met alle adviezen en bespreekpunten. Procestrekker Hendrikus Venema is gevraagd om met inzet van alle overheden met concrete besluiten te komen voor besluitvorming op 15 juni 2026.   

Programma Aansluiting Wind Op Zee en tunnelvariant  
Voorzitter Arno Brok heeft in het BOW bij de rondvraag aandacht gevraagd voor de uitvoering van het Programma Aansluiting Wind Op Zee, in het bijzonder het onderzoek naar de tunnelvariant. Het Omgevingsberaad hecht zwaar aan het onderzoeken van deze mogelijkheid voor toekomstige routes en het bestuurlijk commitment hierop. Brok heeft verzocht om het Omgevingsberaad actief te informeren over de resultaten van het onderzoek. Afgesproken is dat Brok en De Bat hierover op korte termijn een gesprek inplannen. Ondertussen is ook een informatiemoment ingepland voor het Omgevingsberaad.   

Vervolg  

• 15 juni is het volgende BOW: tijdens de jaarlijkse Toogdag staat het volgende Bestuurlijk Overleg Waddengebied gepland; over beide punten wordt dan verder gesproken en besloten.  

• Schriftelijke reactie op adviezen: het Omgevingsberaad heeft gevraagd om tijdige en expliciete terugkoppeling op de OBW-adviezen.  

• Nieuwe advisering: de leden van het Omgevingsberaad Waddengebied zullen op beide punten eind mei opnieuw adviseren, gezien het belang van deze onderwerpen voor de leden en voor het Waddengebied.  

Zo werd dit extra BOW een goede, inhoudelijke bijeenkomst met de recent aangetreden bewindspersonen. Brok heeft benadrukt dat het fijn en noodzakelijk is dat de vier bewindspersonen namens de aangesloten departementen hun betrokkenheid en bestuurlijke aandacht tonen en inzetten. Gedeputeerde De Vries overhandigde op feestelijke wijze de nieuwe bewindspersonen een Boarding Pass voor een bezoek aan een van de Waddeneilanden.   

Advies OBW voor BOW 26 maart 2026